Zaskórniki - co to jest, jak wyglądają i sposoby ich pielęgnacji

Wyróżniamy dwa podstawowe ich rodzaje:

• Zaskórniki otwarte (tzw. wągry) - widoczne są pod postacią ciemnych kropek na skórze.  Ich charakterystyczna ciemna barwa wbrew pozorom nie wynika z nagromadzonego brudu, lecz z utlenienia lipidów pod wpływem kontaktu z powietrzem. Najczęściej widoczne są na nosie, choć mogą pojawiać się także w innych miejscach twarzy, a nawet ciała.
• Zaskórniki zamknięte - wyglądają jak drobne, białe lub cieliste nierówności ukryte pod powierzchnią skóry. Powstają, gdy ujście mieszka włosowego zostaje całkowicie zablokowane przez zrogowaciały naskórek czy nadmiar sebum. W efekcie, treść nie ma kontaktu z powietrzem i nie ulega utlenieniu, a gromadząc się pod skórą zaczyna tworzyć uwypuklenie. Są bardziej podatne na rozwój stanu zapalnego i przekształcenie się w zmiany zapalne.

Najczęściej zaskórniki otwarte oraz zaskórniki zamknięte pojawiają się w strefie T, czyli na nosie, czole i brodzie, jednak mogą występować także na policzkach, plecach, ramionach oraz dekolcie. Są to miejsca tzw. łojotokowe, czyli takie, gdzie gruczoły łojowe występują szczególnie licznie.

Wągry czy włókna łojowe?

W kontekście zaskórników otwartych (szczególnie tych występujących na nosie) często pojawia się pytanie, czy to naprawdę zaskórnik, czy może włókno łojowe? Należy bowiem wiedzieć, że to nie to samo! 

Choć zmiany wyglądają podobnie, to włókna łojowe są fizjologiczne i niemożliwe do usunięcia. To cienkie, rurkowate struktury wypełniające ujścia mieszków włosowych. Ich zadaniem jest transport sebum na powierzchnię skóry, dzięki czemu utrzymywana jest odpowiednia warstwa ochronna. Jak je odróżnić od wągrów? Te drugie zwykle są większe, wyraźnie odgraniczone i występują pojedynczo lub w skupiskach. 

Jeśli więc skrupulatnie dbamy o oczyszczanie, a nadal widzimy czarne kropki na nosie, to może to jednak wcale nie zaskórniki?

Czy zaskórniki same znikną? Rzeczywistość, a fakty

Wiele osób liczy na to, że zaskórniki z czasem same ustąpią. Czasami się to udaje - dotyczy to jednak zwykle niewielkich zaskórników, które mogą ulegać samoistnemu opróżnieniu podczas naturalnego procesu złuszczania naskórka. W większości przypadków nie jest to jednak możliwe. 

Jeśli przyczyna ich powstawania nie zostanie wyeliminowana, ujścia gruczołów łojowych nadal będą się zatykać, a problem będzie nawracał, a nawet się nasilał. Zaskórniki mogą bowiem z czasem przekształcić się w zmiany zapalne. Zamknięte ujście mieszka włosowego stwarza idealne warunki do namnażania bakterii, co prowadzi do powstawania bolesnych krost i grudek.

Warto również pamiętać, że samodzielne wyciskanie zaskórników często przynosi więcej szkody niż pożytku. Może prowadzić do uszkodzenia skóry, nadkażania zmian oraz powstawania przebarwień pozapalnych.

Jak więc skutecznie pozbyć się zaskórników?

Działając w sposób przemyślany i konsekwentny.

Jednak, odpowiednio dobrana pielęgnacja, stosowana systematycznie, może znacząco ograniczyć ich liczbę oraz zapobiegać powstawaniu nowych.

Przy licznych lub uporczywych zaskórnikach warto też skonsultować się z dermatologiem lub kosmetologiem. Pomocne może być leczenie farmakologiczne lub profesjonalne zabiegi oczyszczające.

Pielęgnacja pod lupą, czyli co stosować aby usunąć zaskórniki?

Idealna pielęgnacja to odpowiednie zbalansowanie oczyszczania, złuszczania i nawilżania. Must-have to oczywiście także ochrona przeciwsłoneczna - sama w sobie nie wpłynie na redukcję już obecnych zmian, ale jest konieczna jeśli stosujemy w pielęgnacji kwasy, retinoidy czy wykonujemy złuszczanie. 

„W pielęgnacji skóry z zaskórnikami najważniejszy jest balans. Więcej nie zawsze znaczy lepiej, a zbyt intensywna pielęgnacja może naruszyć barierę hydrolipidową i nasilić problem.” 

- kosmetolog Topestetic Agata Rataj

Oczyszczanie

Prawidłowe oczyszczanie jest podstawą przy problemie z zaskórnikami. Wykonywane nieodpowiednio lub źle dobranymi produktami często jest jedną z przyczyn, dla których zaskórniki pojawiają się na naszej twarzy. Jak więc wykonywać je poprawnie?

Kluczowe jest oczyszczanie skóry dwa razy dziennie. Rano sięgnijmy po piankę/ żel lub emulsję - sama woda nie wystarczy! Wieczorem zaś wykonajmy dwuetapowe oczyszczanie skóry - zacznijmy od demakijażu np. za pomocą olejku.

Skórze problematycznej szczególnie polecamy ten od Dermomedica - Tea Tree Oil Cleanser Black Edition. Dobrze emulguje z wodą, dzięki czemu łatwo usunąć go ze skóry, a w składzie dodatkowo znajdziemy olejki eteryczne: z drzewa herbacianego i lawendowy. Wykazują one działanie bakteriostatyczne i przeciwzapalne. 

Następnie przejdźmy do oczyszczania właściwego. Aby ,,odblokować” zanieczyszczone ujścia gruczołów łojowych, warto rozważyć kosmetyk z dodatkiem kwasów bądź ich naturalnych źródeł, który będzie delikatnie złuszczał naskórek. Doskonale sprawdzi się tu iS Clinical Cleansing Complex.

Złuszczanie

To niezwykle ważny krok w przypadku zmian zaskórnikowych. Zarówno w celu ich redukcji, jak i profilaktyki. Stosowane regularnie będzie zapobiegało nawrotom zmian dzięki systematycznemu usuwaniu nadmiaru martwego naskórka i normalizowaniu pracy skóry.

W zależności od naszych potrzeb, preferencji, ale też kondycji skóry, można zdecydować się na produkt w formie toniku, serum, peelingu czy maski. Co ważne - nie stosujemy wszystkiego jednocześnie, ale wybieramy to, co będzie najbardziej korzystne dla naszej cery.

Zbyt dużo złuszczania może bowiem wywołać efekt odwrotny do zamierzonego - skóra będzie chciała się ,,bronić” i w efekcie rogowacenie nasili się, co będzie sprzyjało tworzeniu się nowych zmian.

Pomocny może okazać się jeden z produktów:

• Płyn złuszczający: Biologique Recherche Lotion P50
• Serum: Paulas Choice10% Azelaic Acid Booster
• Maska: Dermaquest Mini Pumpkin Mask
• Peeling enzymatyczny: Cell Fusion C Expert Gentle Deep Powder Wash

Nawilżanie

Ten element sam w sobie nie usunie zaskórników, ale jest konieczny do tego, by skóra funkcjonowała prawidłowo, a co za tym idzie, aby zmiany nie nawracały. Odwodniona skóra, w reakcji obronnej, często produkuje jeszcze więcej sebum, co może nasilać problem. Przy dużej skłonności do zaskórników warto wybierać kosmetyki o lżejszych konsystencjach, które nie będą tworzyły mocnej okluzji na skórze.

Dobrym wyborem będzie np. prebiotyczny, lekki krem nawilżający Dermalogica Active Moist 2.0 lub bezolejowy krem-żel topmedica Oil Free Dermorepairer.

Pułapka komedogenności – jakich składników unikać przy skłonności do zaskórników?

Przy problemie z zaskórnikami jedno z najczęściej zadawanych nam pytań to: ,,Czy ten produkt nie jest komedogenny?”. Pytanie dość proste, ale odpowiedź jest nieco bardziej skomplikowana.

To, co można powiedzieć jednak z całą pewnością, to to, że osoby ze skłonnością do zaskórników powinny uważać na ciężkie, okluzyjne formuły. A jeśli chodzi o substancje komedogenne, ostrożność warto zachować między innymi w przypadku niektórych pochodnych oleju kokosowego, lanoliny, masła kakaowego czy niektórych estrów kwasów tłuszczowych. 

Nie oznacza to jednak, że każdy kosmetyk zawierający te składniki będzie powodował zaskórniki.

Mamy nadzieję, że dzisiejszy wpis rozwiał Wasze wątpliwości oraz pytania dotyczące zaskórników. Jeśli jednak nadal coś budzi Wasze wątpliwości, zachęcamy do zapoznania się z sekcją FAQ, czyli najczęściej zadawanymi pytaniami w tym temacie, a także do indywidualnych konsultacji z naszymi kosmetologami - poprzez czat, mailowo lub telefonicznie!

FAQ - pytania dotyczące zaskórników

Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania!

Jakie składniki działają najlepiej na zaskórniki?

Do najskuteczniejszych substancji komedolitycznych zaliczamy kwas salicylowy (BHA), kwasy z grupy AHA, kwas azelainowy, a także składniki regulujące - niacynamid oraz retinol.

Dlaczego bariera hydrolipidowa jest ważna przy trądziku zaskórnikowym?

Szczelna bariera hydrolipidowa jest warunkiem prawidłowego funkcjonowania skóry. Jeśli jest naruszona to wiąże się to ze zwiększoną ucieczką wody, a odwodnienie tkanek sprawia, że skóra zaczyna produkować więcej sebum w ramach obrony, co prowadzi do zatykania porów i powstawania nowych zaskórników.

Czy peelingi mechaniczne (ziarniste) są dobre na zaskórniki?

Nie. Peelingi mechaniczne, zwłaszcza te zawierające ostre drobinki, mogą naruszać barierę ochronną skóry i powodować jej podrażnienie. W przypadku skóry z tendencją do zaskórników lepszym wyborem często okazują się peelingi enzymatyczne oraz kwasowe, szczególnie te zawierające kwas salicylowy (BHA), który pomaga usuwać zanieczyszczenia zalegające w ujściach mieszków włosowych.